anasayfa / Araştırma ve Belgeler

Araştırma ve Belgeler

Bu sayfamızda kıl çadır ile ilgili hazırlanmış olan araştırma ve inceleme yazılarını bulabilir, yörükler ve kıl çadırları hakkkında akademik olarak yazılmış makalelere erişebilirsiniz. Amacımız bu geleneksel sanatımız ve milli gelir kaynağımız olan kıl çadırların daha fazla kitleye ulaşmasıdır. Anlayışınız için teşekkür ederiz.

1. AYDIN Bozdoğan ve Nazillide Kıl Çadır Üretimi Araştırması

Bu konudaki ilk örneğimiz sayın Arş. Gör. İbrahim Üner ve Doç. Dr. Fatma Nur Başaran tarafından hazırlanmış olan bu çalışmadır. Kendilerine ilgi ve çalışmalarından dolayı teşekkür ederiz.

Bir toplumun genel kültür yapısı içerisinde; kendine özgü yaşam tarzını grubunda içselleştirmiş,
uyum içinde olan, ulusun genel yapısından farklı grupsal hareketlere sahip, bulundukları milletlerin
geleneksel değerleri ve yaşama biçimlerinden farklı alt kültürler bulunmaktadır. Bu kültürlerden
birisi de günümüzde varlıkları giderek azalan, toprağa ve sabit konuta bağlı olmadan, genellikle
çadır hayatı yaşayan, hayvancılık ile geçimini sağlayan, göçebe ya da konar-göçer olarak nitelenen
topluluklardır. Bu topluluklar, Anadolu’da yaşadıkları ve bulundukları bölgelere göre Türkmen,
Yörük, Göçer, Yaylacı olarak tanımlanmaktadırlar. Göçer kültürün en belirgin unsuru olan kara
çadır, kısa sürede kurulup sökülebilir ve kolaylıkla taşınabilir olması, hammaddesinin kolay elde
edilmesi, kışın yağmur geçirmemesi ve yazın serin tutması gibi özelliklerinden dolayı Yörük
kültüründe önemli bir yere sahiptir. Kıldan dokunmuş Yörük evi olarak tanımlanan kara çadır (kıl
çadır), keçi kılından üretilmektedir. Günümüzde yurt içi ve yurt dışı talebi karşılamak amacıyla kıl
çadır üretimi geleneksel ve fabrikasyon olmak üzere iki farklı yöntemle gerçekleştirilmektedir. Bu
çalışmada, Aydın ili Nazilli ilçesindeki kıl çadır fabrikası üretim aşamaları incelenmiş ve geleneksel
yöntemle karşılaştırılmıştır, fabrikasyon ve geleneksel yöntemlerle üretilmiş kıl iplik ve dokumalar
fiziksel ve kimyasal analizler yapılarak değerlendirilmiştir.

Yazının tam metnine internetten ulaşabilirsiniz.

 

2. Türkmen Kültüründe Çadır

Yörük ve Türkmen çadırları konusunda bir diğer bir çalışmayı da Sayın Abdurrahman Deveci yapmış.

Türk dünyasında değişik mimarilere sahip çadırları görmek mümkündür. Gagavuz ve Yakut çadırları gibi kaidesi yüksek üçgen şekilli çadırlar da bulunur, Türkiye’de yaygın olan Kara Çadır gibi uzun köşeli çadırlar da. Ancak Türk dünyasından en yaygın olan çadırı, “yurt” adı verilen gövdesi silindirik, üstü kubbe şekilli çadırlardır. Türkmen çadırı da “yut” dediğimiz çadır türü içinde yer almaktadır.

Bu makale, Türkmen çadırının genel mimarisini, onu oluşturan parçaları, çadırın iç düzenini inceler, Türkmenlerin çadır yaptıklarında yerine getirdikleri törenleri anlatır. Türkmenlerin, çadırın yapısını zaman dilimlerini gösteren bir alet gibi kullanması, Türkmen çadır kültürünün ilginç taraflarındandır ki bu çalışmada detaylarıyla açıklanır. Makalenin sonunda Türkmen çadırı ve Türk dünyasının diğer çadırları arasında bir karşılaştırma yapılır.